KGK Bağımsız Denetçilik Sınavı

Ülkemizde, bağımsız denetimin kapsamı her geçen yıl genişlemekte ve bağımsız denetçilik önemli bir meslek haline gelmektedir. Sermayenin küreselleşmesi, şirketlerin büyük ve karmaşık yapıları, hata ve hile riskleri gibi faktörler karar alıcıların güvenilir bilgiye olan ihtiyacını artırmaktadır. Bu ihtiyacın karşılanması ancak uluslararası standartlara uygun olarak yapılacak denetimlerle ve bu denetimleri yürütecek etik kurallara uyan ve yetkin bağımsız denetçilerle mümkün olabilecektir.

Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK), bağımsız denetimde uygulama birliğini, gerekli güveni ve kaliteyi sağlamak, denetim standartlarını belirlemek, bağımsız denetçi ve bağımsız denetim kuruluşlarını yetkilendirmek ve bunların faaliyetlerini denetlemek ve bağımsız denetim alanında kamu gözetimi yapmakla yetkilidir. Bu yetkileri kapsamında yapmış olduğu düzenlemeler ile bağımsız denetçi olabilmenin koşullarını yeniden belirlemiştir.

Önemli olan koşullardan biri sınavlarda başarılı olabilmektir. Bilindiği üzere bağımsız dene-tim yetkisi Yeminli Mali Müşavir (YMM) veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlere (SMMM) verilmektedir. KGK tarafından yapılan sınavlara, YMM’ler üç konudan (muhasebe standartları / denetim / sermaye piyasası, bankacılık, sigortacılık ve özel emeklilik mevzuatı), SMMM’ler ise dört konudan (muhasebe standartları / denetim / kurumsal yönetim ilkeleri ve finansal yönetim / sermaye piyasası, bankacılık, sigortacılık ve özel emeklilik mevzuatı) sınavlara tabi tutulacaklardır.

Sınavda başarılı sayılmak için sınav konularının her birinden yüz puan üzerinden en az altmış puan alınması, tüm sınav konularından alınan notların aritmetik ortalamasının da en az yetmiş puan olması şarttır. Not yükseltmek amacıyla sınav konularının her birinden ayrı ayrı sınava girilebilir. Geçerlilik süresi içerisinde en yüksek sınav notu esas alınır. Sınava müracaat edildiği halde sınava iştirak edilmemesi durumunda önceki not, süresi içinde geçerliliğini korur. Konuları itibarıyla sınav sonuçları ilan tarihini müteakip üçüncü takvim yılı sonuna kadar geçerlidir.

Deha Eğitim Kurumları ve Yayınları, SMMM sınavlarına yönelik 15 yıllık deneyimi ile ülkemizde ilk ve tek olmanın ayrıcalığını KGK bağımsız denetçilik sınavlarında da sürdürmektedir. Bağımsız denetçilik sınavlarına yönelik kapsamlı eğitim programlarımız ve güncel yayınlarımız ile kazandırmaya devam ediyoruz.

Bağımsız Denetçilik Sınavı ile ilgili merak ettiğiniz soru ve cevapları sizler için derledik.

KGK tarafından yapılan bağımsız denetçilik sınavına hukuk, iktisat, maliye, işletme, muhasebe, bankacılık, kamu yönetimi ve siyasal bilgiler dallarında eğitim veren fakülte ve yüksekokullardan veya bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulunca tasdik edilmiş yabancı yükseköğretim kurumlarından en az lisans seviyesinde mezun olanlar veya diğer öğretim dallarından lisans seviyesinde mezun olmakla beraber yukarıda belirtilen bilim dallarından lisansüstü seviyesinde diploma almış olanlar başvurabilir.

Bağımsız denetçilik sınavlarına girebilmek için meslek mensubu olma zorunluluğu bulunmamakta birlikte, meslek mensubu olanların sınavda tabi tutulacağı konular ile meslek mensubu olmayanların sınavda tabi tutulacağı konular farklılık arz etmektedir.

Meslek mensubu olmayanların bağımsız denetçilik sınavında tabi tutulacağı konular;
a) Muhasebe (Genel muhasebe, maliyet ve yönetim muhasebesi),
b) Muhasebe Standartları (Türkiye Muhasebe Standartları, yıllık ve konsolide finansal tabloların hazırlanmasına ilişkin mevzuatta yer alan düzenlemeler ve standartlar),
c) Kurumsal Yönetim İlkeleri ve Finansal Yönetim,
d) Denetim (Türkiye Denetim Standartları, mesleki etik kuralları, bağımsızlık, risk yönetimi, iç kontrol ve denetimle ilgili diğer mevzuat),
e) Genel Hukuk Mevzuatı (Ticaret Hukuku, Borçlar Hukuku, İcra ve İflas Hukuku, Medeni Hukuk, Vergi Hukuku, Sosyal Güvenlik Mevzuatı, İdare Hukuku),
f) Sermaye Piyasası, Bankacılık, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Mevzuatı, (Sermaye piyasası, bankacılık, sigortacılık ve özel emeklilik alanında denetimde bulunmayacak olanların Sermaye Piyasası, Bankacılık, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Mevzuatı konularından sınava girmelerine gerek yoktur.)
SMMM’lerin, Kurumumuz tarafından yapılan bağımsız denetçilik sınavında tabi tutulacağı konular;
 
a) Muhasebe Standartları (Türkiye Muhasebe Standartları, yıllık ve konsolide finansal tabloların hazırlanmasına ilişkin mevzuatta yer alan düzenlemeler ve standartlar),
b) Kurumsal Yönetim İlkeleri ve Finansal Yönetim,
c) Denetim (Türkiye Denetim Standartları, mesleki etik kuralları, bağımsızlık, risk yönetimi, iç kontrol ve denetimle ilgili diğer mevzuat),
d) Sermaye Piyasası, Bankacılık, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Mevzuatı, (Sermaye piyasası, bankacılık, sigortacılık ve özel emeklilik alanında denetimde bulunmayacak olanların Sermaye Piyasası, Bankacılık, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Mevzuatı konularından sınava girmelerine gerek yoktur.)
YMM’lerin, Kurumumuz tarafından yapılan bağımsız denetçilik sınavında tabi tutulacağı konular;
a) Muhasebe Standartları (Türkiye Muhasebe Standartları, yıllık ve konsolide finansal tabloların hazırlanmasına ilişkin mevzuatta yer alan düzenlemeler ve standartlar),
b) Denetim (Türkiye Denetim Standartları, mesleki etik kuralları, bağımsızlık, risk yönetimi, iç kontrol ve denetimle ilgili diğer mevzuat),
c) Sermaye Piyasası, Bankacılık, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Mevzuatı, (Sermaye piyasası, bankacılık, sigortacılık ve özel emeklilik alanında denetimde bulunmayacak olanların Sermaye Piyasası, Bankacılık, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Mevzuatı konularından sınava girmelerine gerek yoktur.)

Sınavda başarılı sayılmak için sınav konularının her birinden yüz puan üzerinden en az altmış puan alınması, tüm sınav konularından alınan notların aritmetik ortalamasının da en az yetmiş puan olması şarttır. Not yükseltmek amacıyla sınav konularının her birinden ayrı ayrı sınava girilebilir. Geçerlilik süresi içerisinde en yüksek sınav notu esas alınır. Sınava müracaat edildiği halde sınava iştirak edilmemesi durumunda önceki not, süresi içinde geçerliliğini korur. Konuları itibarıyla sınav sonuçları ilan tarihini müteakip üçüncü takvim yılı sonuna kadar geçerlidir.

Bağımsız denetçi olarak yetkilendirilmek için, SMMM veya YMM olmak ve uygulamalı mesleki eğitimi tamamlamak zorunludur. Ayrıca, Bağımsız Denetim Yönetmeliğinin 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında belirtilen tüm şartları başvuru tarihi itibarıyla sağlaması gerekmektedir.

Uygulamalı mesleki eğitim, bağımsız denetçilik mesleğinin gerektirdiği bilgi, beceri ve uygulama yeterliliklerinin kazanılması amacıyla Kurumumuzca belirlenen temel esaslar çerçevesinde yürütülen eğitimdir.

-Kurumumuz tarafından yetkilendirilmiş bağımsız denetçinin yapmış olduğu denetim çalışmalarında fiilen görev almak suretiyle yapılan çalışmalar,
-Kurumumuz tarafından yetkilendirilmiş bağımsız denetim kuruluşlarında denetim ekiplerinde fiilen görev almak suretiyle yapılan çalışmalar,
-3568 sayılı Kanun çerçevesinde tasdik ve vergi denetimi hizmetlerinde geçen süreler,
-3568 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasında yer alan kamu kurum ve kuruluşlarında denetim yetkisini haiz olanların, bu kamu kurum ve kuruluşlarında geçirdikleri süreleri, uygulamalı mesleki eğitimden sayılmaktadır.
Bununla birlikte Bağımsız Denetim Yönetmeliğinin Geçici 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca yetkilendirilecek olan meslek mensuplarının 3568 sayılı Kanun uyarınca tasdik ve vergi denetimi hizmetinde bulunanların yanında fiilen görev alarak geçirdiği süreler de uygulamalı mesleki eğitim süresi olarak kabul edilmektedir.
Bağımsız Denetim Yönetmeliğinin 15 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca yetkilendirme başvurusunda bulunduğu tarih itibarıyla 15 yıllık mesleki tecrübe süresini haiz olanlarda uygulamalı mesleki eğitim şartı aranmaz.
Mesleki tecrübe süresi, esas olarak bağımsız denetimde fiilen geçirilen süredir. Ancak, 3568 sayılı Kanun kapsamındaki mesleki faaliyetlerde veya aynı Kanun uyarınca staj ve stajdan sayılan hizmetlerde bulunulan süreler de bu sürenin hesabında dikkate alınır. Dört yılı aşmamak üzere Bağımsız Denetim Yönetmeliğinin 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen alanlardaki lisans ve lisansüstü eğitim süreleri bu süreye ilave edilir. Bu sürenin hesabında yukarıda belirtilen faaliyetlere başlama tarihi esas alınır ve kamu kurum ve kuruluşlarında geçirilen süreler hariç olmak üzere, bir yıldan fazla süreyle bu faaliyetlere ara verilmesi durumunda ara verilen süreler dikkate alınmaz

Uygulamalı mesleki eğitim süresi esas olarak 3 yıldır. Ancak, 31/12/2015 tarihine kadar yapılacak yetkilendirmelerde hariç olmak üzere, 3568 sayılı Kanun uyarınca meslek mensuplarınca yapılan staj süresinin bir yılı VEYA lisansüstü diplomasının ibraz edilmesi şartıyla iktisat, maliye, işletme, muhasebe, finansman, denetim ve vergi ile ilgili alanlarda lisansüstü eğitim görenlerin bu eğitimde geçen sürelerinin bir yılı uygulamalı mesleki eğitim süresinden sayılır.

Uygulamalı mesleki eğitime başlamak için, eğitime başlayacak kişinin hukuk, iktisat, maliye, işletme, muhasebe, bankacılık, kamu yönetimi ve siyasal bilgiler dallarında eğitim veren fakülte ve yüksekokullardan veya denkliği Yükseköğretim Kurulunca tasdik edilmiş yabancı yüksek öğretim kurumlarından en az lisans seviyesinde mezun olması veya diğer öğretim dallarından lisans seviyesinde mezun olmakla beraber yukarıda belirtilen bilim dallarından en az lisansüstü seviyesinde diploma almış olması gerekmektedir.
Bu nedenle uygulamalı mesleki eğitime başlamak için meslek mensubu olma zorunluluğu bulunmadığı gibi, bağımsız denetçilik sınavından da başarılı olma zorunluluğu bulunmamaktadır. Meslek mensubu olma, bağımsız denetçilik sınavından başarılı olma ve uygulamalı mesleki eğitimi tamamlamış olma, bağımsız denetçi olarak yetkilendirileceklerde yetkilendirilme başvuru tarihi itibarıyla aranan şartlardan olup, aralarında herhangi bir öncelik-sonralık ilişkisi bulunmamaktadır.

Bağımsız Denetim Yönetmeliğine göre, bağımız denetçilik sınavı ve uygulamalı mesleki eğitim, bağımsız denetçi olabilmek için gereken şartlardan olup, birbirini tamamlayan hususlardır. Dolayısıyla aralarında öncelik ilişkisi yoktur.